maddi hukuk

Maddi hukuk, bir bölgedeki vatandaşlar için kurallar, kanunlar veya düzenlemelerde yer alan bir süre için hak ve yükümlülükler dizisidir. Maddi hukuk, genellikle nesnel hukuk ile eşanlamlı olarak kullanılır.

maddi hukuk

Maddi hukuk, insanların günlük hayatını düzenleyen ve hukuk kanunlarının yanı sıra medeni kanun, ceza kanunu veya ticaret kanununda da yer alan hak ve yükümlülükler bütününe denir.

Bu hak aynı zamanda vatandaşların yaşamlarını yöneten gerçek hak ve yükümlülükleri belirleyen maddi hukuk olarak da bilinir.

Maddi hukukun özellikleri

Maddi hukukun temel özellikleri şunlardır:

  • Maddi hukuk, kamu hukuku veya özel hukuk olarak sınıflandırılır. Kamu hukuku, Devlet ile bireyler arasındaki ilişkileri, özel hukuk ise bireyler arasındaki ilişkileri etkiler.
  • Benzer şekilde, maddi hukuk, emredici hukuk ve operasyonel hukuk olarak sınıflandırılabilir. Emir hukuku, tarafların iradesiyle değiştirilemeyecek ve mutlak surette emredici olan kuralları ifade eder. Bu kurallara bir örnek, trafik düzenlemelerini düzenleyen kurallardır. Cihaz hukuku, belirli bir durumda taraflarca değiştirilebilecek kuralları ifade eder.
  • Maddi hukuk, sivilden iş gücüne, idari, cezai veya ticari tüm alanları düzenler.

Maddi hukuk ve sıfat hukuku

Maddi hukukun aksine, bir usul hukuku olan sıfat hukukudur. Yani, yargı faaliyetinden önce vatandaşların faaliyetlerini yöneten normları belirler.

Sıfat hakkı, herhangi bir asli hak veya yükümlülük oluşturmaz. Yani hürriyet hakkı, evlenme hakkı veya hırsızlık yasağı sıfat değil, asli haktır. Öte yandan, belirli bir süre içinde bir temyiz kararına itiraz etme hakkı, bir sıfat hakkıdır.

Maddi hukuk medeni hukuk, ceza hukuku, ticaret hukuku, iş kanunları ve sıfat hukuku ceza hukuku, medeni hukuk, iş hukuku veya idari usul hukuku olacaktır.

Bu farkı daha iyi anlamak için bir örnek görelim. İki kişi, boşanma davasını karara bağlamak ve evlilik sözleşmesini ve evlilik bağını feshetmek için hakim karşısına çıkmaları gereken bir boşanma süreci başlatmak istiyor.

Hâkim evlilik bağını feshetmek için maddi hukuku uygulayacaktır. Böylece, evliliğin ortak mirasının veya çocuk velayetinin kurulmasının bölüneceği kuralları belirlemek için aile hukuku uygulanacaktır.

Bunun yerine bu örnekte de devreye giren sıfat hakkı hem hâkim hem de eşler tarafından kullanılmaktadır. Bu hak, boşanma davası açmak, mahkemeye gitmek veya hakim tarafından verilen karara itiraz etmek için şartlar ve şekiller belirler.

Örnek

Bir eşin bir varlığın özel olduğunu ve ikisi arasında bölünmemesi gerektiğini göstermek istediğini düşünelim. Bu test, sıfat kanununda yer alan formalitelere tabi olacaktır. Belirli bir şekilde (genellikle yazılı olarak) ve belirli bir prosedür süresi ve süresi içinde sunulmalıdır. Sıfat hakkının kötüye kullanılması, kişinin kendisine uygulanan bir hakkı kaybetmesine neden olabilir. Yani sıfat hukukunun kurallarına uyulmaması durumunda ilgili maddi hukukun uygulanması ortadan kalkar.

Evlilikle ilgili verdiğimiz örnekte, bir malvarlığının mülkiyete konu olmasını isteyen eş, ispatı gerekli şekilde veya belirlenen süre içinde ibraz etmezse, bu malvarlığının tamamının kendilerine devredilmesi ihtimalini ancak resmi ve asli değil.

Kişi Sayfası 00011