Kapitali intelektual

Kapitali intelektual është shuma e të gjitha aktiveve jo-materiale që një kompani, nëpërmjet inovacionit dhe zhvillimit, ka arritur t’i shndërrojë në njohuri dhe vlerë të shtuar, qofshin ato të tanishme apo të ardhshme.

Kapitali intelektual

Kapitali intelektual, me fjalë të tjera, i referohet të gjitha aktiveve jo-materiale (ato që nuk shihen). Të paprekshmet që, nëpërmjet zhvillimit dhe investimit në inovacion dhe progres, kanë përfunduar duke u bërë njohuri të dobishme për kompanitë. Në këtë mënyrë, aktivi jo-material, për t’u konsideruar si kapital intelektual, duhet t’i japë shoqërisë një vlerë të caktuar.

Duke pasur parasysh profesionalizimin e sektorëve në ekonomi, kapitali intelektual është një koncept relativisht i ri. Epo, po flasim që ky koncept, së bashku me të tjerët, filloi të përdoret në kompani në vitin 1997. Pikërisht në këtë vit autorë si Brooking apo Steward filluan ta përdorin konceptin në studime. Studime që më vonë u aplikuan në kompani, në fushën sociale, si dhe në botën akademike.

Çfarë konsiderohet kapital intelektual?

Edhe pse nuk ka një shkallë të lartë konsensusi se çfarë konsiderohet kapital intelektual dhe çfarë jo. Shumë autorë kanë bërë qasje të përbashkëta ndaj konceptit. Në përmbledhje, kapitali intelektual është grupuar në tre blloqe të mëdha. Së bashku, këto blloqe përfaqësojnë atë që ne e quajmë kapital intelektual.

Këto tre blloqe të cilave ne i referohemi janë si më poshtë:

  • Kapitali relacional : Kapitali relacional i referohet grupit të lidhjeve, si dhe marrëveshjeve, dhe shkurtimisht, tërësisë së marrëdhënieve që kompania ka me mjedisin e saj. Domethënë të gjitha marrëdhëniet që ka kompania, qoftë me furnitorët, konkurrentët, aksionerët, klientët, partnerët etj. Edhe pse shumë përpiqen të masin marrëdhëniet e kompanisë me tregues të përzgjedhur, megjithatë konsiderohet si vështirësi e madhe matja e të gjithë kontributit të secilës marrëdhënie për vetë kompaninë.
  • Kapitali njerëzor : Kapitali njerëzor është grupi i aftësive të zotëruara nga punëtorët që kryejnë detyrat e tyre në një kompani. Talent, njohuri, aftësi, kapacitet për inovacion, vlera. Gjithçka që lidhet me aftësitë që kanë punëtorët në kompani, duke i shtuar kështu vlerën.
  • Kapitali organizativ : Kapitali organizativ i referohet grupit të sistemeve organizative që, nëpërmjet përvojës, kompania i ka zhvilluar dhe profesionalizuar gjatë gjithë historisë së saj. Kapitali organizativ, si kapitali njerëzor, i referohet një sërë njohurish që falë përvojës janë përvetësuar me kalimin e kohës, duke arritur përmirësime thelbësore në performancë, duke i dhënë kështu vlerë të shtuar kompanisë.

Dallimi midis pronës intelektuale dhe asetit intelektual

Edhe pse duket se të dy konceptet janë të lidhura, pronësia intelektuale dhe pasuria intelektuale janë koncepte krejtësisht të ndryshme. Kjo do të thotë, megjithëse të dyja janë të integruara në bllokun e kapitalit intelektual, ne po flasim për dy lloje të kapitalit intelektual, por ato paraqesin dallime të rëndësishme kryesore.

Në radhë të parë, aktivi intelektual është çdo aktiv jo-material që është krijuar brenda një kompanie. Këto asete kanë rëndësi dhe vlerë të madhe për kompaninë, pasi në shumë raste suksesi i saj varet prej tyre. Mirëpo, ky kapital intelektual, ndryshe nga prona intelektuale, nuk mund të regjistrohet përmes ligjeve për pronësinë intelektuale, pra nuk mund të mbrohet. Vështirësia në përcaktimin sasior të vlerës së tij bën që kapitali intelektual të përjashtohet nga rregullorja për regjistrimin e pronësisë intelektuale.

Nga ana tjetër, prona intelektuale, siç tregon emri i saj, përfshin të gjitha ato pasuri jo-materiale që, në përputhje me ligjet e pronësisë intelektuale, gjenden brenda tyre. Bëhet fjalë për sende të paprekshme nga të cilat mund të gjenerojmë përafrime vlerash si markat tregtare, patentat, proceset, si dhe çdo gjë që ka një vlerë sasiore dhe mund të ketë rrezik përvetësimi ose vjedhjeje.