Niechęć do straty

Niechęć do straty odnosi się do tendencji jednostek do brania pod uwagę straty bardziej niż zysku tej samej wielkości.

Niechęć do straty

Straty są większe niż zyski. Psychologicznie szacuje się, że strata jest dwukrotnością wartości zysku. Oznacza to, że abyśmy mogli postawić kwotę, nagroda musi być podwojona. Dlatego, abyśmy mogli postawić równy zakład, musimy mieć jakiś element psychologiczny, dzięki któremu bardziej wierzymy w zysk.

Pojęcie awersji do straty wiąże się z teorią perspektywy w ramach finansów behawioralnych. Jest to również jeden z kierunków studiów z zakresu ekonomii behawioralnej i marketingu. Zbadano, dlaczego ludzie na ogół wykazują tendencję do tego, aby nie tracić zamiast wygrywać, gdy mają w rękach decyzję inwestycyjną lub pewien poziom ryzyka.

Badania nad niechęcią do straty są ściśle związane z czynnikami psychologicznymi i badaniem ludzkiego zachowania. Dzięki nim wiadomo, że w większości przypadków jednostka unika podejmowania pewnego rodzaju ryzyka, mimo że ma możliwość uzyskania korzyści.

W tym sensie niechęć do straty jest główną przyczyną pojawienia się awersji do ryzyka. Osoba może być niechętna ryzyku, neutralna wobec ryzyka lub podatna na ryzyko. Kiedy ma awersję do ryzyka, bardziej cierpi z powodu straty niż z powodu zysku tej samej wielkości, a będąc neutralnym wobec ryzyka, ceni go tak samo. W przeciwieństwie do tego, osoba podatna na ryzyko ceni sobie zysk bardziej niż stratę tej samej wielkości.

Przykład niechęci do strat

niechęć do straty

Jeśli idąc ulicą znajdziemy rachunek o wartości 5 euro, będziemy mieli poziom satysfakcji i będziemy szczęśliwi. Jeśli jednak stracimy te pieniądze później, poczucie straty, które się pojawi, będzie większe niż początkowe pozytywne nastawienie. Na początku nie nosiliśmy tych pieniędzy, a gdy je tracimy, po prostu pozostajemy bez zmian, a wartość bezwzględna wynosi zero. Jednak z psychologicznego punktu widzenia istnieje negatywny efekt, jakby strata była realna.

Innym przykładem, który jest często używany do wyjaśnienia irracjonalności finansowej jednostek, jest wybór między dwiema grami, które mają ten sam oczekiwany długoterminowy wynik. Pomimo tego samego oczekiwanego wyniku, ludzie wybierają większą pewność zysków (ze względu na naszą awersję do ryzyka), ale niepewność strat (jesteśmy podatni na ryzyko). Dzieje się tak, ponieważ ludzie inaczej oceniają zysk i stratę. Dlatego będą opierać swoje decyzje na postrzeganych zyskach, a nie na postrzeganych stratach.

Wyobraź sobie, że mamy do wyboru dwie gry. Oba polegają na rzucaniu monetą:

  1. W pierwszej grze, jeśli wypadną reszki, wygrywamy 100 €, a jeśli wypadną reszki, nic nie wygrywamy. (Zysk netto = 50 €)
  2. W drugiej grze, niezależnie od tego, czy wypadną reszka, czy orzeł, wygrywamy 50 €. (Zysk netto = 50 €)

Pomimo tego, że długoterminowy zysk netto jest taki sam (50 euro), ludzie wybierają pewność, ponieważ zwykły zysk w wysokości 50 euro jest dla nich pewny (gra 2) korzystniejszy niż możliwy zysk w wysokości 100 euro lub brak wygranej w ogóle. Wybór pierwszej opcji jest zgodny z tradycyjnymi finansami.

Ale w przypadku strat sytuacja jest odwrotna. Z powodu strachu przed stratą ludzie postępują emocjonalnie, a nie racjonalnie. Gdyby gra była odwrócona niż wcześniej, a wybory byłyby przegraną netto, decyzja by się zmieniła. Załóżmy, że:

  1. W pierwszym meczu tracimy 100 euro na reszkach, ale na reszkach nic nie tracimy. (Strata netto = 50 €)
  2. Druga gra jest taka sama jak poprzednia, ale w odwrotnej kolejności, czy reszka czy orzeł tracimy 50 €. (Strata netto = 50 €)

W tym przypadku, mając możliwość niczego nie stracić, ludzie wybierają niepewność (gra 1), mając nadzieję, że wyjdą ogony i pozostaną takie, jak były, mimo że mogą stracić więcej.