Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης

Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης είναι ένα σύνολο κανόνων που εφαρμόζονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). Στόχος του είναι να αποτρέψει τις αρνητικές συνέπειες ορισμένων οικονομικών πολιτικών, κυρίως στον δημοσιονομικό τομέα.

Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης

Γενικά, οι κανόνες αυτού του συμφώνου αποσκοπούν στο να αποτρέψουν τους δημόσιους προϋπολογισμούς από υπερβολικά ελλείμματα. Επιπλέον, επιδιώκεται το δημόσιο χρέος να μην αποτελεί μεγάλη επιβάρυνση για τη χώρα.

Στόχοι του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης

Μεταξύ των στόχων του συμφώνου είναι:

  • Τα μέλη της ΕΕ επανεξετάζουν τους μεσοπρόθεσμους δημοσιονομικούς στόχους τους κάθε τρία χρόνια. Αν και μια κυβέρνηση μπορεί να το κάνει πιο συχνά εάν η χώρα αντιμετωπίζει μια διαρθρωτική μεταρρύθμιση με μεγάλο αντίκτυπο στα δημόσια οικονομικά.
  • Καθιερώθηκε ένα σημείο αναφοράς για τις δαπάνες. Σύμφωνα με αυτόν τον δείκτη, οι αυξήσεις στις δημόσιες δαπάνες που υπερβαίνουν τον μεσοπρόθεσμο δυνητικό ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης της χώρας πρέπει να συμπίπτουν με μέτρα που επιτρέπουν στο δημόσιο ταμείο να αυξήσει τα έσοδα.
  • Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρέχει συμβουλές στις κυβερνήσεις της ΕΕ ώστε να μπορέσουν να επιτύχουν τους μεσοπρόθεσμους στόχους τους.

Ιστορία του Συμφώνου

Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης αποτελείται από ένα ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου (που εγκρίθηκε το 1997) και δύο κανονισμούς του Συμβουλίου, με ημερομηνία 7 Ιουλίου 1997. Ο ένας αναφέρεται στην εποπτεία των προϋπολογισμών και ο άλλος που περιγράφει λεπτομερώς την εφαρμογή υπερβολικών ελλείμματα.

Αυτοί οι δύο κανονισμοί τροποποιήθηκαν το 2005, μετά από συζητήσεις σχετικά με την εφαρμογή τους. Στη συνέχεια, με την οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, αποκαλύφθηκαν ελλείψεις που οδήγησαν σε επανεξέταση του ισχύοντος ρυθμιστικού πλαισίου.

Έτσι, η ΕΕ ενίσχυσε την οικονομική της διακυβέρνηση μέσω οκτώ κανονισμών και μιας διεθνούς συνθήκης. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν τα εξής:

  • Ενσωματώθηκε ένα πιο ολοκληρωμένο σύστημα παρακολούθησης για τον έγκαιρο εντοπισμό προβλημάτων όπως οι φούσκες των ακινήτων ή η μειωμένη ανταγωνιστικότητα.
  • Ένας νέος κύκλος ελέγχου συμφωνήθηκε για την Ευρωζώνη με την παρουσίαση των σχεδίων δημοσιονομικών σχεδίων των χωρών στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάθε φθινόπωρο. Αν και γίνεται εξαίρεση για τα έθνη που διαθέτουν προγράμματα μακροοικονομικής προσαρμογής.
  • Το 2012 υπογράφηκε η Συνθήκη Σταθερότητας, Συντονισμού και Διακυβέρνησης («σύμφωνο προϋπολογισμού»), η οποία εισάγει πιο σκληρά δημοσιονομικά μέτρα από το αρχικό Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

Επιπλέον, τον Ιανουάριο του 2015, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή των υφιστάμενων κανόνων στο πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.