ΝΑΤΟ

Το ΝΑΤΟ (Οργανισμός της Συμφωνίας του Βορείου Ατλαντικού) είναι ένας διεθνής στρατιωτικός οργανισμός που αποτελείται από διαφορετικές χώρες με στόχο τη δημιουργία κοινής κοινής άμυνας.

ΝΑΤΟ

Το ΝΑΤΟ γεννήθηκε στις 4 Απριλίου 1949, με την υπογραφή της Βορειοατλαντικής Συνθήκης στην Ουάσιγκτον (ΗΠΑ). Δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του Ψυχρού Πολέμου μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της ΕΣΣΔ, προκειμένου να προστατευτεί από την υψηλή παρουσία και την οπλική ικανότητα της Σοβιετικής Ένωσης.

Μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, οι δυτικές συμμαχικές χώρες άρχισαν να παρατηρούν τι είχε γίνει η ρωσική χώρα και ποιες ήταν οι μορφές οργάνωσης και επέκτασής της. Εκτός από την παρατήρηση του τρόπου οργάνωσης του κομμουνισμού εσωτερικά, σε αυτό το πλαίσιο ανησυχίας προκύπτει η ανάγκη οργάνωσης από την πλευρά των ευρωπαϊκών χωρών.

Δημιουργία ΝΑΤΟ

Έτσι προκύπτει η Συνθήκη των Βρυξελλών, που υπογράφηκε από το Βέλγιο, τη Γαλλία, το Λουξεμβούργο, τη Μεγάλη Βρετανία και την Ολλανδία το 1948. Αργότερα, αυτές οι χώρες άρχισαν να διαπραγματεύονται με τον Καναδά και τις Ηνωμένες Πολιτείες τη δημιουργία μιας διατλαντικής συμμαχίας. Αυτή η διαπραγμάτευση και η ενσωμάτωση άλλων ευρωπαϊκών εθνών οδήγησαν τελικά στο ΝΑΤΟ.

Η συνθήκη

Η Συνθήκη που δίνει σώμα στον οργανισμό υπογράφηκε από τις ιδρυτικές χώρες στις 4 Απριλίου 1949, αλλά τέθηκε σε ισχύ στις 24 Αυγούστου του ίδιου έτους. Το κείμενο αποτελείται από δεκατέσσερα άρθρα και στο προοίμιό του αποδέχονται την υπεροχή των αξιών που προωθεί ο Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών, βασίζοντας τη δράση τους στην ειρήνη και την ασφάλεια όλων των συνιστωσών του.

Το άρθρο 1 είναι μια δήλωση προθέσεων, στην οποία δηλώνεται ότι θα διαμεσολαβηθούν ειρηνικά οι διεθνείς διαφορές στις οποίες τίθεται σε κίνδυνο η ειρήνη, η ασφάλεια και η δικαιοσύνη. Εκτός από τη μη χρήση απειλής ή βίας σε περιπτώσεις που δεν περιλαμβάνονται στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

Το άρθρο 2 καθορίζει τους στόχους, τη βελτίωση των ειρηνικών διεθνών σχέσεων, την προώθηση της σταθερότητας και της ευημερίας και την τόνωση της οικονομικής συνεργασίας.

Τα υπόλοιπα άρθρα της συνθήκης θεσπίζουν πιο συγκεκριμένα ζητήματα, όπως η υποχρέωση παροχής βοήθειας σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης εντός των υπογραφόντων εδαφών και το τι θεωρείται ένοπλη επίθεση. Εκτός από το πώς μπορούν να ενταχθούν νέα κράτη και πώς μπορούν να πάψουν να είναι μέλη. Επίσης η ύπαρξη Συμβουλίου και των απαραίτητων επικουρικών οργάνων.

μέλη του ΝΑΤΟ

Οι χώρες μέλη του ΝΑΤΟ είναι ταξινομημένες όπως φαίνεται στον παρακάτω πίνακα.

Χώρα Ημερομηνία ενσωμάτωσης
Βέλγιο, Καναδάς, Δανία, ΗΠΑ, Γαλλία, Ισλανδία, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Νορβηγία, Ολλανδία, Πορτογαλία, Ηνωμένο Βασίλειο 1949 (Ιδρυτές)
Ελλάδα, Τουρκία 1952
Γερμανία (ομοσπονδιακή) 1955 (το 1990 η υπόλοιπη επικράτεια θα το έκανε)
Ισπανία 1982
Ουγγαρία, Πολωνία, Τσεχία 1999
Βουλγαρία, Σλοβακία, Σλοβενία, Εσθονία, Λετονία, Λιθουανία, Ρουμανία 2004
Αλβανία, Κροατία 2009
Μαυροβούνιο 2017.
Βόρεια Μακεδονία 2020

Δομή και οργάνωση του ΝΑΤΟ

Στο ΝΑΤΟ υπάρχει μια δομική διαίρεση, από τη μια θα υπήρχε ο πολιτικός κλάδος και από την άλλη ο στρατιωτικός. Όσον αφορά την πολιτική δομή, το ΝΑΤΟ έχει έδρα στις Βρυξέλλες, το οποίο αποτελείται από αντιπροσωπείες του ΝΑΤΟ. Αυτές οι αντιπροσωπείες είναι η ομάδα των ατόμων που εκπροσωπούν τις χώρες μέλη και καθεμία από αυτές διευθύνεται από έναν «πρεσβευτή».

Εντός της έδρας, υπάρχει το Βορειοατλαντικό Συμβούλιο , το οποίο είναι το όργανο λήψης πολιτικών αποφάσεων και αποτελείται από τους πρεσβευτές που ηγούνται των αντιπροσωπειών. Αυτό το σώμα προεδρεύεται από τον Γενικό Γραμματέα και είναι ο ανώτατος υπεύθυνος και πολιτικός εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ. Επίσης, στο ίδιο επίπεδο με το Συμβούλιο, βρίσκεται η Ομάδα Πυρηνικών Σχεδίων , η αρμοδιότητα της οποίας περιορίζεται στην πυρηνική πολιτική.

Σε δεύτερο επίπεδο βρίσκεται η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του ΝΑΤΟ , η οποία αποτελείται από μέλη της νομοθετικής εξουσίας κάθε κράτους μέλους, καθώς και από άλλους εταίρους. Το όργανο αυτό, μέσω των υποτελών επιτροπών , καθορίζει την ημερήσια διάταξη του Συμβουλίου. Οι επιτροπές ασχολούνται συχνά με τεχνικά και πολιτικά ζητήματα από εμπειρογνώμονες και εθνικούς εκπροσώπους.

Η στρατιωτική δομή αποτελείται από άλλα όργανα, με την υψηλότερη ιεραρχία είναι η Στρατιωτική Επιτροπή και είναι επιφορτισμένη με τη χάραξη της στρατιωτικής στρατηγικής με βάση τις πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές που εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο. Ασκεί επίσης συμβουλευτικά καθήκοντα σε πολιτικούς φορείς. Αποτελείται από τους Αρχηγούς των Επιτελείων Άμυνας των χωρών μελών, το διεθνές στρατιωτικό προσωπικό, το εκτελεστικό όργανο της Στρατιωτικής Επιτροπής και τη δομή στρατιωτικής διοίκησης.

Τέλος, η στρατιωτική δομή διοίκησης αποτελείται από τη Συμμαχική Διοίκηση Επιχειρήσεων και τη Συμμαχική Διοίκηση Μετασχηματισμού .

Σχετικές παρεμβάσεις

Μεταξύ των πιο σχετικών επεμβάσεων του ΝΑΤΟ είναι:

  • Λιβύη (2011) : Σε ένα πλαίσιο στο οποίο ο Καντάφι, ο κορυφαίος ηγέτης της χώρας, πραγματοποίησε μια καταστολή κατά του πληθυσμού που είχε αποκαλυφθεί ενάντια στο καθεστώς. Ο ΟΗΕ εγκρίνει την παρέμβαση της χώρας. Και το ΝΑΤΟ προχωρά στην εισβολή για να αποκαταστήσει την εθνική τάξη και να σταματήσει τον εμφύλιο πόλεμο που γινόταν. Ο πόλεμος τελείωσε με τον θάνατο του Καντάφι και την ήττα των εθνικών δυνάμεων στα χέρια των ανταρτικών ομάδων και του ΝΑΤΟ.
  • Γιουγκοσλαβία (1999) : Η χώρα βυθίστηκε σε έναν μεγάλο εμφύλιο πόλεμο που προκλήθηκε κυρίως από εντάσεις μεταξύ των διαφορετικών εθνοτικών ομάδων του πληθυσμού. Το 1999, το ΝΑΤΟ πραγματοποίησε βομβαρδισμό στην περιοχή του Κοσσυφοπεδίου προκειμένου να σταματήσει όλες τις στρατιωτικές ενέργειες που πραγματοποιούνταν στην επικράτεια. Η παρέμβαση αυτή ήταν πολύ σημαντική γιατί πραγματοποιήθηκε χωρίς προηγούμενη έγκριση του ΟΗΕ.