Διαφορά απόλυτου πλεονεκτήματος και συγκριτικού πλεονεκτήματος

Η διαφορά μεταξύ του απόλυτου πλεονεκτήματος και του συγκριτικού πλεονεκτήματος έγκειται στο κόστος ευκαιρίας.

Διαφορά απόλυτου πλεονεκτήματος και συγκριτικού πλεονεκτήματος

Για να κατανοήσουμε καλά τη διαφορά, πρέπει να αφομοιώσουμε καλά τις δύο έννοιες. Έτσι, το απόλυτο πλεονέκτημα που ανέπτυξε ο Adam Smith μας λέει ότι μια χώρα έχει απόλυτο πλεονέκτημα έναντι μιας άλλης εάν είναι σε θέση να παράγει το ίδιο με λιγότερους πόρους. Από την πλευρά του, το συγκριτικό πλεονέκτημα του David Ricardo αναφέρεται σε εκείνες τις περιπτώσεις στις οποίες μια χώρα μπορεί να παράγει περισσότερα από μια άλλη με χαμηλότερο κόστος ευκαιρίας.

Από τα παραπάνω, μπορούμε να συμπεράνουμε ότι η θεωρία του συγκριτικού πλεονεκτήματος είναι μια βελτίωση στη θεωρία του απόλυτου πλεονεκτήματος.

Το κόστος ευκαιρίας σε συγκριτικό πλεονέκτημα

Όταν ο Adam Smith ανέπτυξε την έννοια του απόλυτου πλεονεκτήματος, είπε ότι μια χώρα είχε πλεονέκτημα έναντι μιας άλλης εάν παρήγαγε το ίδιο με λιγότερους πόρους. Ο Ντέιβιντ Ρικάρντο, όταν το βελτίωσε, υπέδειξε ότι όχι μόνο πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η παραγωγή ενός μόνο αγαθού, αλλά και ό,τι απομένει να παραχθεί από άλλα αγαθά.

Έτσι, εάν η χώρα Α παράγει 1 υπολογιστή σε 10 ώρες και μια άλλη χώρα Β παράγει 1 υπολογιστή σε 20 ώρες, τότε η χώρα Α έχει απόλυτο πλεονέκτημα έναντι της Β. Τώρα, τι γίνεται αν η χώρα Α να παράγει 1 υπολογιστή σε 10 ώρες; θυσιάζεις την παραγωγή άλλων προϊόντων;

Λαμβάνοντας υπόψη αυτή τη διαφορά, οι χώρες δεν πρόκειται να ειδικευτούν σε αυτό που είναι πιο παραγωγικό, αλλά σε αυτό που παράγει το χαμηλότερο κόστος ευκαιρίας. Εκεί δηλαδή που είναι συγκριτικά πιο ανταγωνιστικοί.

Παράδειγμα διαφοράς απόλυτου και συγκριτικού πλεονεκτήματος

Ας συνεχίσουμε με το ίδιο προηγούμενο παράδειγμα. Θα λάβουμε υπόψη δύο τομείς τεχνολογίας και τροφίμων για κάθε χώρα (Α και Β). Ο τομέας της τεχνολογίας παράγει υπολογιστές και ο τομέας των τροφίμων παράγει μπανάνες.

Ο πίνακας εκφράζει τις μονάδες των ωρών εργασίας που αφιερώθηκαν (ο μόνος παράγοντας που λαμβάνεται υπόψη) για την παραγωγή 1 υπολογιστή (τεχνολογία) ή 1 κιλού μπανάνες (τροφή).

Προϊόν / Χώρα ΠΡΟΣ ΤΟ σι
Τεχνολογία 10 είκοσι
Σίτιση 5 8

Ο παραπάνω πίνακας μας λέει ότι η χώρα Α παράγει 1 υπολογιστή σε 10 ώρες και 1 κιλό μπανάνες σε 5 ώρες. Από την πλευρά της, η χώρα Β παράγει 1 υπολογιστή σε 20 ώρες και 1 κιλό μπανάνες σε 8 ώρες. Η χώρα Α έχει απόλυτο πλεονέκτημα τόσο στην τεχνολογία όσο και στα τρόφιμα, καθώς είναι ικανή να παράγει περισσότερα σε 1 ώρα. Και το συγκριτικό πλεονέκτημα;

Το πρώτο πράγμα που θα κάνουμε είναι να λάβουμε υπόψη τις σχέσεις:

  • Αναλογία τεχνολογίας / ισχύος:
    • Χώρα Α -> 10/5 = 2
    • Χώρα Β -> 20/8 = 2,5

Υποθέτοντας ότι διατηρούνται οι όροι εμπορίου, εάν η χώρα Α θέλει να παράγει έναν ακόμη υπολογιστή, θα πρέπει να εγκαταλείψει την παραγωγή 2 κιλών μπανανών. Στην περίπτωση της χώρας Β, εάν θέλει να παράγει έναν ακόμη υπολογιστή, θα πρέπει να εγκαταλείψει την παραγωγή 2,5 κιλών μπανανών. Αυτό αντικατοπτρίζει ότι το κόστος ευκαιρίας για την παραγωγή ενός ακόμη υπολογιστή είναι υψηλότερο για τη χώρα Β, καθώς πρέπει να σταματήσει να παράγει περισσότερα κιλά μπανανών.

Συνοψίζοντας σε έναν πίνακα, έχουμε τις ακόλουθες σχέσεις:

Προϊόν / Χώρα ΠΡΟΣ ΤΟ σι
Τεχνολογία 2 2.5
Σίτιση 0,5 0.4

Ο παραπάνω πίνακας δείχνει τα ακόλουθα για κάθε χώρα:

  • Η χώρα Α εγκαταλείπει την παραγωγή 1 υπολογιστή για την παραγωγή 2 κιλών μπανανών. Και από την άλλη σκοπιά, η διακοπή της παραγωγής 1 κιλού μπανάνας σάς επιτρέπει να αυξήσετε την παραγωγή υπολογιστών κατά 0,5 μονάδες.
  • Η χώρα Β εγκαταλείπει την παραγωγή 1 υπολογιστή για την παραγωγή 2,5 κιλών μπανανών. Και από την άλλη σκοπιά, η διακοπή της παραγωγής ενός κιλού μπανάνας σάς επιτρέπει να αυξήσετε την παραγωγή υπολογιστών κατά 0,4 μονάδες.

Επομένως, η χώρα Α θα ειδικευτεί στην παραγωγή υπολογιστών και η χώρα Β θα ειδικευτεί στην παραγωγή μπανανών. Όσο η σχέση μεταξύ των δύο αγαθών από πλευράς εμπορίου παραμένει μεταξύ 2 και 2,5 υπολογιστών ανά κιλό μπανάνας.

Από το παράδειγμα μπορούμε να συμπεράνουμε ότι, αν και μια χώρα είναι πιο αποτελεσματική από μια άλλη στην παραγωγή ενός συγκεκριμένου αγαθού, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι πρέπει να ειδικεύεται σε αυτό το εμπόρευμα. Αυτό, γιατί μπορεί να είναι ακόμη πιο αποτελεσματικό η ανάπτυξη άλλης δραστηριότητας.

Με βάση την έννοια του συγκριτικού πλεονεκτήματος, μπορούμε επίσης να συμπεράνουμε ότι δύο χώρες μπορούν να εμπορεύονται ακόμη κι αν η μία από αυτές είναι λιγότερο αποτελεσματική από την άλλη σε όλες τις παραγωγικές της διαδικασίες.