Svjetska trgovinska organizacija (STO)

Svjetska trgovinska organizacija (WTO) je međunarodna organizacija čiji je primarni cilj promicanje trgovine između zemalja da teče što je slobodnije. Na taj način doprinosi ekonomskom rastu i svjetskom razvoju.

Svjetska trgovinska organizacija (STO)

Organizacija, koja je nastala 1995. godine, nasljednica je Opšteg sporazuma o carinama i trgovini (GATT na engleskom). Ovo je bio privremeni trgovinski i tarifni sporazum koji je regulisao svetsku trgovinu od posle Drugog svetskog rata do rođenja Svetske trgovinske organizacije. Kako ovi privremeni sporazumi nemaju nikakav institucionalni okvir ili strukturu, bilo je neophodno stvoriti ovu međunarodnu organizaciju.

Ciljevi STO

Kao što smo već spomenuli, glavni cilj organizacije je promovisanje slobodne trgovine u cilju podizanja životnog standarda i prihoda svjetske populacije. To je bio i glavni cilj GATT-a. Međutim, u STO su potrebna dva nova aspekta koji nisu uključeni u GATT, a to su:

  • Uvodi se koncept održivog razvoja. Odnosno, mora se optimalno koristiti prirodni resursi, uz očuvanje životne sredine.
  • Prepoznato je da je potrebno više napora da se poveća udio najmanje razvijenih zemalja u svjetskoj trgovini.

Funkcije STO

Za ostvarivanje gore navedenih ciljeva, WTO obavlja sljedeće funkcije:

  • Administracija komercijalnih ugovora.
  • Funkcioniše kao okvir za nove multilateralne trgovinske pregovore između zemalja članica.
  • Upravlja integrisanim sistemom za rešavanje sporova. Drugim riječima, kada vlada članica smatra da druga vlada članica krši sporazum ili obavezu koju je preuzela u okviru Svjetske trgovinske organizacije, organizacija radi na rješavanju trgovinskih nesuglasica i osigurava poštivanje pravila.
  • Upravlja mehanizmom revizije trgovinske politike.
  • Saradnja sa MMF-om i Svjetskom bankom. Kao njen kraj, moć da se postigne veća koherentnost u svjetskoj ekonomskoj politici.

Članice Svjetske trgovinske organizacije (WTO)

Od novembra 2015. godine, organizacija ima 162 člana. Osim toga, s obzirom da postoji mogućnost da ne budete član, ali da budete posmatrač organizacije, sa kvalitetom posmatrača od kraja 2015. godine postoje 22 države.

Priznavanje statusa posmatrača znači da vlade ili organizacije (MMF, na primer, takođe učestvuje kao posmatrač u nekim tijelima STO) mogu da prate rasprave o pitanjima koja su od interesa za njih. Drugim riječima, posmatračka vlada može prisustvovati i učestvovati na sastancima, ali nema pravo glasa unutar organizacije.

Umjesto toga, članovi imaju pravo glasa. Rezolucije, u slučaju glasanja, donose se prostom većinom (svaka zemlja jedan glas), iako je za prijem novih članica i za izmjene sporazuma potrebna dvotrećinska većina.